Tuesday . 3 March 2026

INKURU ZIGEZWEHO

  • 3 March » ISRAEL YEMEJE IBITERO MURI LIBAN NA IRAN ICYARIMWE – read more
  • 1 March » Gicumbi: Abarwanashyaka ba Green Party basabwe guhangana n’ibiyobyabwenge – read more
  • 24 February » Trump yahakanye inkuru ivuga ko umuyobozi mukuru w’igisirikare cya Amerika arwanya igitero kuri Irani – read more
  • 24 February » Umuhungu wa Robert Mugabe yarezwe icyaha cyo gushaka kwica – read more
  • 23 February » Ubumwe bw’Uburayi (EU) yatangaje ko itazemera izamurwa ry’imisoro ku bicuruzwa byoherezwa muri Amerika nyuma y’icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga – read more

Amatora muri Kenya yateje impagarara

Monday 15 August 2022
    Yasomwe na

Yanditswe na NIMUGIRE Fidelia

Byitezwe ko komisiyo y’amatora yigenga itangaza ibyavuyemo mu matora amaze iminsi itandatu abaye hashakwa uzasimbura Kenyatta usoje manda ze ebyiri ku ntebe y’umukuru w’igihugu cya Kenya.

Mu gihe habura amasaha make ari imbere kuri uyu wa mbere ngo hatangazwe Umukuru w’igihugu, imitima ya benshi yahagaze, bamwe baribaza niba nta nkurikizi nyuma y’iminsi akanama kataratangaza ibyavuye mu matora mu gihe cyagenwa.

Hejuru ya 3/4 by’ibyavuye mu majwi bimaze kumenyekana, Visi Perezida William Ruto niwe uri imbere ya mukeba we Raila Odinga.

Kubera ibyabaye hambere, igishyika n’ubwoba bw’imvururu biri henshi muri Kenya mu gihe haba hatangajwe perezida watsinze.

Abantu ku giti cyabo, imiryango n’amatsinda bitandukanye, nka Kiliziya Gatolika, basabye abanyekenya kwirinda ibikorwa byose byatangiza urugomo. Kuwa gatandatu nijoro, polisi irwanya imyivumbagatanyo yahamagajwe aho barimo kubarira amajwi ku rwego rw’igihugu mu Murwa Mukuru i Nairobi.

Aha, abashyigikiye Raila Odinga bari binjiye ahantu habujijwe kugera bibasira abashinzwe amatora babashinja uburiganya.

Ushinzwe ibikorwa byo kwamamaza Odinga yabashije kugera ku ndangururamajwi ya komisiyo y’amatora maze anenga igikorwa cyo kubara amajwi kirimo kuba.

Mbere y’uko iyo ndangururamajwi bayizimya, Saitabao Ole Kanchory yagize ati: “Ndashaka kubwira igihugu ko Bomas ya Kenya ari ahantu hari kubera ibyaha”.

Bomas ni ku kigo cy’umuco cya Kenya i Nairobi gikoreshwa nk’aho kubarira amajwi y’aamtora ku rwego rw’igihugu.

Abashyigikiye Ruto bashinja bacyeba babo kwivanga mu gikorwa cyo kubara amajwi aho kuri Bomas of Kenya. Komisiyo y’amatora ntigomba kurenza ejo kuwa kabiri saa kumi n’imwe z’umugoroba itaratangaza uwatsinze amatora.

Abaturage bo bafite ubwoba bwinshi

Hari umwuka w’igishyika n’ubwoba mu gihugu kuko guhangana mu matora mu myaka yashize kwabayemo imvururu n’urugomo cyangwa se amatora yose agaseswa.

Susan Leguyam, umucuruzi w’imboga mu mujyi wa Eldoret ushyigikiye Ruto yabwiye BBC ati: “Nta kabuza turashaka ko umuhungu wacu ajya mu ngoro y’umukuru w’igihugu, ariko ndananiwe kubera politiki.”

Mu mujyi wa Kisumu ahiganje abashyigikiye Odinga, Oliver Ochieng, ucunga umutekano avuga ko “ubuzima bwahagaze” mu mujyi mu gihe bategereje ibiva mu matora.

Yabwiye BBC ati: “Turashaka kumenya, ni Raila cyangwa Ruto, kugira ngo dukomeze ubuzima bwacu. Twiteguye kwakira ibiva mu matora.”

Tuzamenya ryari ibyayavemo?

Mu gihe haboneka uwatsinze ibikorwa byo kwishima byahita bisakara mu bamushyigikiye – ariko komisiyo y’amatora niyo yonyine igomba kwemeza uwatsinze.

Kugira ngo atsinde amatora ya perezida ku kiciro cya mbere, umukandida agomba kubona;

-hejuru ya 1/2 cy’amajwi yose mu gihugu
nibura 25% by’amajwi mu ntara 24 kuri 47 za Kenya.

Iyo bitagenze bityo amatora ajya mu kiciro cya kabiri, cyahita kiba tariki 08 Nzeri(9), nk’uko biteganywa n’amategeko.

Perezida Uhuru Kenyatta ari kuva ku butegetsi nyuma yo gusoza manda ebyiri yemerewe n’itegekonshinga.

Yashyigikiye uwahoze ari mukeba we igihe kirekire, Raila Odinga, aho gushyigikira uwari amwungirije William Ruto.

Nyuma y’itora rya 2007, abantu bagera ku 1,200 barishwe naho 60,000 bahunga ingo zabo, kubera ibyavugwaga ko amajwi yibwe.

Mu 2017, amakosa menshi mu matora yatumye Urukiko rw’Ikirenga rusesa ibyayavuyemo rutegeka ko amatora asubirwamo bushya.

Kuri iyi nshuro ababishinzwe bari ku gitutu cyo kudakora ikosa.

feature-top
feature-top

Any message or comments?

pre-moderation

This forum is pre-moderated: your contribution will only appear after being validated by an admin.

Who are you?
Log in
Your post

To create paragraphs, just leave blank lines.

Iyandikishe ujye ubona Amakuru

Iyandikishe ujye ubona Amakuru