Yanditswe na: Romeo
Akanama k’amatora ka Nigeria katangaje ko amatora ya perezida n’ay’abagize inteko ishingamategeko yari ateganyijwe kuri uyu wa gatandatu yasubitsweho icyumweru.
Aka kanama katangaje ibi habura amasaha atanu gusa ngo aya matora atangire.
Mahmood Yakubu, ukuriye aka kanama, yagize ati: "Gukora amatora nkuko byari biteganyijwe ntabwo bigikunze".
Yavuze ko icyemezo gikomeye cyo kuyasubika cyagombaga gufatwa kugira ngo hazabe amatora arimo ubwisanzure kandi akozwe mu mucyo.
Yavuze ko aya matora ya perezida n’ay’abagize inteko ishingamategeko, yimuriwe ku wa gatandatu ku itariki ya 23 y’uku kwezi kwa kabiri.
Amatora y’abakuru b’intara, inteko nshingamategeko zo muri za leta zigize iki gihugu ndetse n’ay’abagize inama njyanama zo muri izi leta, yo yimuriwe ku wa gatandatu ku itariki ya 9 y’ukwezi gutaha kwa gatatu.
Aya matora yasubitswe nyuma y’inama y’igitaraganya yabereye ku cyicaro cy’aka kanama mu murwa mukuru Abuja.
Byakiriwe gute?
Amashyaka abiri ya politiki y’ingenzi yo muri iki gihugu - iriri ku butegetsi rya All Progressives Congress n’iritavuga rumwe n’ubutegetsi rya People’s Democratic Party - yahise yamaganira kure iri subikwa, ashinjanya ko buri rimwe muri yo rishaka gukora uburiganya mu matora.
Benshi bari bamaze kugenda ibirometero n’ibirometero bajya gutora.
Mu mujyi wa Daura wo mu majyaruguru y’igihugu, Musa Abubakar wakoze urugendo rw’ibirometero 550 avuye mu murwa mukuru Abuja ngo ajye gutora, yabwiye BBC ko "atiyumvisha" ibyabaye.
Hajiya Sa’adatu yavuze ko "ababajwe cyane" no kumenya inkuru yo gusubikwa kw’amatora, mu gihe yari yamaze kwitegura ngo ajye gutorera mu mujyi wa Kano wo mu majyaruguru y’igihugu.
Ariko hari abandi bavuze ko kuba amatora yasubitswe bivuze ko nta rundi rwitwazo akanama k’amatora kagira mu gihe yaba atagenze neza mu cyumweru gitaha.
Michael Momodu, wo muri leta ya Delta mu majyepfo ashyira uburasirazuba, yavuze ko agifite icyizere ko "ibyiza biri imbere" kandi ko "Imana izabisohoza".
Kuki amatora yasubitswe?
Atangaza icyo cyemezo cyo gusubika amatora, Bwana Yakubu yavuze ko cyafashwe nyuma yo "gusuzumana ubushishozi" ibijyanye na "gahunda y’imigendekere" y’amatora.
Yongeyeho ko hari "umuhate wo gukora amatora mu bwisanzure, aboneye kandi yo kwizerwa".
Yavuze ko iri subikwa ry’amatora ari ngombwa kugira ngo akanama ayoboye kabone igihe cyo gucyemura ibibazo by’ingenzi no gutuma "amatora akomeza kugira ireme", ariko nta bisobanuro birenzeho yatanze.
Tambuka Twitter ubutumwa bwa @inecnigeria
Breaking News: The #NigeriaDecides2019 Elections now to hold on; 23rd February, 2019 for Presidential and National Assembly while the Governorship, State House of Assembly and the FCT Area Council Elections is to hold on 9th March, 2019. pic.twitter.com/6zhvBLQe2a
— INEC Nigeria (@inecnigeria) 2019 Gashyantare 16
Impera ya socialnetworck ubutumwa bwa @inecnigeria
Mu byumweru bibiri bishize, ibiro byinshi by’akanama k’amatora ka Nigeria byaratwitswe, ibikoresho by’itora by’ikoranabuhanga birimo n’amakarita y’itora bibarirwa mu bihumbi birakongoka.
Hakomeje no kumvikana amakuru y’ibura ry’ibikoresho by’itora muri zimwe muri leta 36 zigize iki gihugu.
Nigeria yaba yarigeze isubika amatora mbere yaho?
Yego.
Ikibazo cyo gusubika amatora si gishya muri Nigeria - amatora yabanje yo mu myaka ya 2011 na 2015 yasubitswe iminsi.
Mu mwaka wa 2015, leta yategetse ko imipaka yo ku butaka no mu mazi ifungwa mbere yuko amatora yari arimo ihatana rikomeye aba, mu gihe hari amakuru yuko hari abanyamahanga bateganyaga kwambuka bagiye gutora muri Nigeria.
Muri uwo mwaka, umwe mu bakandida yarapfuye mu gihe amajwi yabarurwaga.
Src/BBC GAHUZA.COM

















