Mutungirehe Samuel
Ministiri w’Imari n’Igenamigambi, Dr. Ndagijimana Uzziel, yatangaje ko ingengo y’imari y’igihugu ya 2021/2022 iziyongeraho miliyari 633, zingana na 16.6%, ikava kuri miliyari 3 807 ikagera kuri miliyari 4 440.06 nkuko umushinga w’itegeko rivuguruye rigena umushinga w’ingengo y’imari ya Leta y’uwo mwaka.
Yabitangaje kuri uyu wa Mbere, tariki ya 7 Gashyantare 2022 imbere y’Inteko rusange y’abadepite asobanura impinduka ziri muri iri tegeko.
Ni umurimo wabaye hifashishijwe ikoranabuhanga.
Dr. Ndagijimana yavuze ko muri uko kuvugurura ingengo y’imari habayeho kuyongera bitewe n’amafaranga yabonetse avuye mu kwiyongera kw’aturuka mu byiciro bitandukanye birimo n’amafaranga y’impano igihugu cyahawe ndetse n’ay’inguzanyo.
Amafaranga ava imbere mu gihugu aziyongera ave kuri miliyari 1,993.0 z’amafaranga y’u Rwanda agere kuri miliyari 2,148.0, bivuze ko yiyongeraho agera kuri miliyari 155 bingana na 7%.
Amafaranga aturuka ku misoro aziyongera ave kuri miliyari 1,717.2 z’amafaranga y’u Rwanda yari ateganyijwe mu ngengo y’imari yatowe agere kuri miliyari 1,759.6, ni ukuvuga ko aziyongeraho miliyari 42.4 bingana na 2%.
Amafaranga y’inguzanyo aziyongera ave kuri Miliyari 651.4 agere kuri Miliyari 1,469.7 cyane aturutse ku nguzanyo ya Eurobond ndetse n’amafaranga azaturuka mu kigega mpuzamahanga (IMF) afasha guhangana n’ingaruka za COVID-19.
Amafaranga aturuka ku mpano z’amahanga ateganyijwe kwiyongeraho miliyari 25.4 z’amafaranga y’u Rwanda, akava kuri miliyari 612.2 akagera kuri miliyari 637.6.
Yakomeje agira ati "Uku kwiyongera kw’ingengo y’imari kuraturuka ku bwiyongere bw’amafaranga ava imbere mu gihugu n’aturuka ku mpano ndetse n’inguzanyo. Amafaranga ava imbere mu gihugu aziyongera ave kuri miliyari 1 993 agere kuri miliyari 2 148, biivuze ko yiyongeraho agera kuri miliyari 155, bingana na 7%. Inyongera izaturuka ahanini ku mafaranga ava mu misoro ateganyijwe kwiyongera kubera kuzahuka kw’ibikorwa by’ubukungu ndetse n’andi mafaranga atari ay’imisoro.
Mu bindi byasobanuwe ni uko mu mezi arindwi ashize ingengo y’imari ya 2021/2022 itangiye gukoreshwa, hamaze gukoreshwa angana ku kigero cya 59% bya miliyari 3 807 mu gihe habura amezi agera kuri atanu ngo umwaka w’ingengo y’imari ugere ku musozo hatangire undi.
Gusa abadepite bamwe bibajijwe impamvu muri uyu mushinga uvuguruye hagaragaramo ibigo bimwe bya Leta zongerewe amafaranga izindi aragabanywa, bamubaza aho ayo mafaraga y’inyongera yaturutse ndetse n’aho ayagabanutse yagye.
Dr. Ndagijimana yasubije ko ayo mafaranga y’ingengo y’imari ivuguruye yasaranganyijwe izo nzego gutyo hashingiye ku bushobozi bwabonetse ariko uko amafaranga azagenda aboneka ari nako n’izindi nzego zizagenda ziyahabwa mu igenamigambi ryazo.
Abagize Inteko rusange bemeje umushinga w’Ingengo y’imari ivuguruye.
